Jak wybrać odpowiedni zamek?

W chwili obecnej w sprzedaży jest ponad 2 tys. rodzajów zamków w ofertach bardziej znanych firm. Sami fachowcy wszystkich nie znają. Powstaje pytanie – Jak wybrać najlepszy zamek do naszych drzwi? Należy dokonać roztropnego wyboru. Kupujmy zamki atestowane przez Instytut Mechaniki Precyzyjnej – jest ich już tylko kilkadziesiąt. Najlepsze uzyskują po testach klasę "C" (obecnie w Unii podział na klasy uległ zmianom, ale o tym w innym artykule). Ich otwarcie zajmuje złodziejowi co najmniej 6 minut. Jeśli udaje się to zrobić w ciągu 3-6 minut, zamek kwalifikuje się do klasy B. Wybierając zamek, trzeba też uwzględnić grubość drzwi, do których go zamontujemy. Zamki są montowane na kilka różnych sposobów: np. pod klamką – wewnątrz drzwi, na ich powierzchni, czy też schowane we framudze. Klasyfikacje: Podklamkowy Jeśli wymieniamy ten zamek, wymiary nowego powinny być dokładnie takie same jak starego. Odchyły są dopuszczalne w minimalnym zakresie tolerancji. Jeśli wszystko będzie pasowało, montaż będzie łatwy bez zmian wielkości jarzma. Jest to o tyle ważne, że drzwi nie zostaną osłabione. Nawierzchniowy (wierzchni). Zakłada się go od strony domu/mieszkania, montaż na powierzchni drzwi. Jest przeważnie wyposażony w zasuwę lub gałkę ułatwiającą otwieranie. Wpuszczany. Znacznie bezpieczniejszy od nawierzchniowego. Ponieważ jest wpuszczony w ramę, i we framugę drzwi – sforsowanie będzie trudne. Ze względu na sposób otwierania/zamykania zamki dzielą się na: mechaniczne – (tradycyjne) i elektroniczne – na ogół wykonywane są na bazie konstrukcji zamka wpuszczanego, w którym oprócz typowej mechaniki zastosowano sterowanie elektroniczne. Najpopularniejsze są zamki offowe „off-line”, czyli takie, które pracują niezależnie w systemie kontroli dostępu. Zamki typu „on-line” – w przeciwieństwie do offowych, pracują w systemie (sterowane zdalnie np. w hotelach). Zamki elektroniczne różnią się jeszcze systemem odblokowywania. Mogą być sterowane wybraniem kodu na klawiaturce lub za pomocą karty typu chipowej (iButon – pamięć dotykowa). Budowa: Jednobębenkowy. Od strony korytarza jest otwierany kluczem, od strony mieszkania – gałką lub zasuwą. Dwubębenkowy. Dwustronnie otwierany kluczem. Posiada 2 klucze o różnych wzorach: jednym otwieramy zamek od strony korytarza, drugim – od strony mieszkania. Porządny zamek Łatwy do otwarcia. Naturalnie – nie dla złodzieja, tylko dla nas, od strony wnętrza mieszkania. Dobrze, żeby miał gałkę lub zasuwkę. Wychodząc nie będziemy szukać klucza. Zresztą obecnie ppoż Unii Europejskiej zabrania montowania zamków, otwieranych kluczem od wnętrza mieszkania. Dobrze mieć zamek z wygodnym kluczem, czyli takim, który wejdzie w zamek z dowolnej strony. Szukanie ząbków i stron przyprawia niejednokrotnie o ból głowy, zwłaszcza wieczorową porą, o zmierzchu. Idealny klucz w dłoni sam ustawia się w prawidłowej pozycji. Dziurka od klucza powinna mieć taki kształt, żeby po ciemku klucz sprawnie w nią wszedł. Otwieranie i zamykanie zamka musi być proste, bez użycia znacznej siły. Dobry klucz to taki, który łatwo dorobi właściciel, a potencjalny złodziej podwórkowy nie będzie w stanie. Najbezpieczniejsze (niestety drogie) są modele, które można dorobić wyłącznie u producenta na podstawie karty kodowej wydawanej w momencie zakupu. Zamki z wymienną wkładką. Wkładka, to część zamka, w którą wkładamy klucz. Są typy wkładek, które można montować wymiennie w zamkach różnych producentów. Są też i takie, które pasują do zamków tylko określonego producenta. Największy wybór jest wśród tzw. euro-wkładek (kilkaset wzorów). W zapasie warto mieć wkładkę z kompletem kluczy o innym profilu. Jeśli zginie nam klucz z używanego kompletu, będziemy mogli tego samego dnia wymienić wkładkę. Wymiana wkładki jest też zalecana w sytuacjach, gdy klucze do mieszkania musimy oddać na pewien czas obcym osobom (przy remontach, wynajmach itp.). Są firmy oferujące na czas remontu specjalne wkładki o uproszczonej budowie, które po wprowadzeniu się lokatorów są wymieniane na normalne, o pełnej wytrzymałości. Jeśli osoba niepowołana dorobi klucz, nie będzie on już pasował do nowej wkładki. Niektóre zamki są fabrycznie przystosowane do współpracy z systemem alarmowym. Mają zamontowane czujniki nacisku, uruchamiające alarm przy próbie siłowego otwarcia drzwi oraz czujniki sygnalizujące stan zamknięcia. Ile zamków? Najlepiej zamontować dwa, trzy w wyjątkowym przypadku. Jeśli zamki pochodzą od różnych producentów, będzie to dodatkowy atut – złodziej musi wtedy mieć większą wiedzę i umiejętności, aby je "rozpracować". Większa niż 3 liczba zamków osłabia konstrukcję drzwi i utrudnia życie domownikom, nie zwiększa w żaden sposób bezpieczeństwa!. Jeśli już zdecydujemy się na jeden zamek, to powinien on mieć rygiel z kilkoma bolcami i wkładkę wymienną.

Na otwarcie

Drzwi prowadzące do domu bardziej niż okna mówią o jego bezpieczeństwie, symbolizują zamknięcie prywatnej strefy. Dlatego powinny być trwałe, mocne, szczelne i ciepłe. Drzwi zewnętrzne mają chronić nasz dom przed intruzami, powinny więc być solidne i wytrzymałe oraz mocno osadzone. Ich zadaniem jest też osłanianie przed wiatrem, deszczem, zimnem i hałasem. Muszą więc być szczelne, sztywne, nienasiąkliwe, ocieplone i dźwiękochłonne. Drzwi zewnętrzne powinny być przy tym trwałe, tak aby zmiany temperatury, opady atmosferyczne i promieniowanie słoneczne nie niszczyły ich powierzchni i nie deformowały konstrukcji. Najczęściej stosowane są drzwi pełne. Jeśli mają przeszklenia, to dzielone na małe pola i wypełnione grubym szkłem o ograniczonej przejrzystości. Podstawowe materiały używane do produkcji drzwi to: drewno, PCW, aluminium, rzadziej włókno szklane. W jednej konstrukcji mogą być łączone różne tworzywa. Wybór modeli jest tak bogaty, że bez problemu można znaleźć drzwi spełniające nie tylko określone wymagania techniczne, ale także zaspokajające różnorodne gusty.  Rodzaje drzwi Na rynku są dostępne drzwi o ramie (podstawowy element konstrukcyjny skrzydła) drewnianej, z PCW, aluminium lub włókna szklanego. Drzwi drewniane powinny być wykonane z drewna dobrego gatunku. Może ono pochodzić z drzew liściastych (dębu, mahoniu) lub iglastych (sosny, świerku, cedru), a także egzotycznych, np. teaku. Drewno musi byś klejone – gwarantuje to stabilność drzwi i to, że nie będą się paczyć. Drzwi drewniane są wytrzymałe, dobrze izolują termicznie i akustycznie. Zabezpiecza się je impregnatami, lakieruje lub pokrywa emalią chemoutwardzalną, farbą akrylową albo powłoką winylową. Mogą być także pokryte fornirem. Drzwi drewniane są ciężkie (nawet do 150 kg), muszą więc mieć mocne zawiasy i być dobrze osadzone w murze. Drzwi z PCV produkowane są z tworzywa wysokoudarowego i utwardzanego, często wzmacnianego jeszcze wkładkami z aluminium lub stali ocynkowanej. Ich powierzchnia może być wykończona folią z powłoką akrylową lub okleiną z PCW. Drzwi z PCW mają trwałe kolory (są barwione w masie), są najbardziej ze wszystkich rodzajów drzwi dźwiękochłonne, dobrze izolują cieplnie. Są lekkie, co ułatwia montaż, trudno zapalne i samogasnące. Nie wymagają konserwacji, łatwe do utrzymania w czystości. Drzwi aluminiowe mają ościeżnice i wypełnienie z metalu, anodowanego lub malowanego proszkowo. Są bardziej dźwiękochłonne niż drewniane, łatwe w konserwacji, można zmienić ich kolor. Bardzo trwałe, mają największą wytrzymałość konstrukcyjną. Są nieodporne na uszkodzenia mechaniczne (wgniecenia). Drzwi z włókna szklanego mają ramę z drewna, do której przymocowane są płyty z włókna. Są bardzo wytrzymałe i sztywne. Ich wypełnieniem jest sztywna pianka poliuretanowa. Są pokryte laminami imitującymi wzory i kolory drewna. Bardzo lekkie i odporne, ale niestety drogie.Do dekoracji i dla wygody Szyby zdobią drzwi. Mogą być prostokątne, trójkątne, owalne lub okrągłe oraz podwójne, potrójne lub – jak w oknach – zespolone. Dla bezpieczeństwa drzwi wejściowe mogą być antywłamaniowe, kuloodporne lub ognioodporne. Na zamówienie zaś – ze szkła kolorowego, witrażowego, ornamentowego, podzielone szprosami z drewna, mosiądzu, aluminium lub tworzywa sztucznego. Niezbędnym elementem drzwi są okucia, czyli zawiasy i klamki. Obecnie stosowane zawiasy umożliwiają regulację położenia skrzydła drzwi w trzech płaszczyznach. W niektórych drzwiach są osłonięte listwami maskującymi. Zawiasy najczęściej są mosiężne; mogą być polerowane albo lakierowane. Klamki do drzwi oferowane są w wielu wzorach, kolorach i wykonane z różnych materiałów, np. białe z PCW, mosiężne, niklowane, aluminiowe anodowane, lakierowane proszkowo lub powlekane tworzywem. Mogą być standardowe lub nietypowe na zamówienie, na przykład dekoracyjne gałki. Drzwi możne wyposażyć w przydatne elementy wykończeniowe i uzupełniające. Są to progi renowacyjne, wizjery, odbojniki, samozamykacze, skrzynki na listy, kołatki, żaluzje międzyszybowe lub rolety. Można też kupić ościeżnice renowacyjne, które nakłada się na stare ościeżnice przy wymianie drzwi. Trzeba jednak pamiętać o tym, że nowe skrzydło musi być wtedy nieco węższe od starego. Ciekawym dodatkiem są również różnego typu daszki umieszczane nad drzwiami. Niektóre firmy sprzedające drzwi mają w ofercie takie daszki, na dodatek z dobranym do nich oświetleniem.

Drzwi klasy C – co to takiego?

Klasa C gwarantuje, że drzwi przez 20 minut będą się bronić przed niepożądanym otwarciem lub wycięciem w nich otworu o wymiarach 40 x 40 cm.

Drzwi antywłamaniowe to określenie potoczne. Odnosi się ono do „drzwi o zwiększonej odporności na włamanie – klasy C”. Takie drzwi muszą mieć certyfikat potwierdzający ich odporność antywłamaniową i zgodność z tą klasą – wystawia go Instytut Mechaniki Precyzyjnej. Klasa C gwarantuje, że drzwi przez 20 minut będą się bronić przed niepożądanym otwarciem lub wycięciem w nich otworu o wymiarach 40 x 40 cm. Drzwi antywłamaniowe nie mogą mieć zbyt dużych przeszkleń, ponieważ każde, nawet to wykonane z najmocniejszych szyb antywłamaniowych klasy P8, znacznie osłabia skrzydło. Drzwi klasy C muszą też być tak osadzone w otworze drzwiowym, by sposób zamocowania nie osłabił ich odporności na włamanie. Dlatego też producenci są zobligowani do dołączania dokładnych instrukcji montażu. Budowa przeciwwłamaniowa Drzwi antywłamaniowe mają znacznie solidniejszą budowę niż pozostałe. Ich szkielet to konstrukcja z wysokiej jakości stali ocynkowanej. Składa się z ramy oraz dodatkowych wzmocnień pionowych lub poziomych. Wypełnieniem ramy może też być stalowa kratownica. Szkielet jest obustronnie lub jednostronnie pokryty blachą stalową. W drzwiach klasy C jej łączna grubość musi wynosić co najmniej 2 mm (albo jeden płat blachy 2-milimetrowy, albo dwa płaty milimetrowe). Najczęściej szkielet jest łączony z powłoką blaszaną metodą zgrzewania. Dzięki temu skrzydła w żaden sposób nie da się rozmontować. W ramie drzwi, po stronie zawiasów, muszą się znaleźć blokady (bolce) antywyważeniowe. Po zamknięciu drzwi wchodzą one w specjalnie wzmocnione otwory w ościeżnicy i w ten sposób nie dopuszczają do wyłamania drzwi lub zdjęcia ich z zawiasów. Zawiasy są dodatkowo chronione specjalnymi metalowymi osłonami. Drzwi antywłamaniowe wypełnione są materiałem termoizolacyjnym, najczęściej wełną mineralną, styropianem lub pianką poliuretanową. Zapobiega to chociaż w pewnym stopniu ucieczce ciepła z ogrzewanego domu. Dodatkowo drzwi mają dobrą izolacyjność akustyczną.Ościeżnice zawsze w komplecie Klasa C dotyczy nie tylko skrzydeł drzwiowych, odnosi się również do ościeżnic. Oba te elementy stanowią bowiem komplet. Ościeżnice wykonuje się z kształtowników stalowych. Wykończone są farbą lub folią PCW o takim samym kolorze co skrzydło. Ościeżnice montowane są w otworze drzwiowym przy użyciu dybli rozporowych umieszczanych w otworach wywierconych w ościeżnicy i murze lub kotew połączonych na stałe z ościeżnicą (są zamurowywane w trakcie wznoszenia ścian). Szczelinę między ścianą i ościeżnicą wypełnia się betonem B15 wzbogaconym domieszką uplastyczniającą. Ościeżnice muszą być montowane ściśle według instrukcji producenta. Nieprawidłowe ich osadzenie może być bowiem powodem unieważnienia umowy gwarancyjnej na drzwi.Na cztery spusty Aby drzwi spełniały wymagania klasy C, muszą być wyposażone przynajmniej w dwa zamki lub jeden wielopunktowy. Taki zamek centralny wbudowany w skrzydło rygluje drzwi w co najmniej trzech punktach na obwodzie, oddalonych od siebie o minimum 60 cm. Im więcej punktów ryglowania, tym trudniej wyważyć drzwi. Zamki w drzwiach antywłamaniowych również muszą być klasy C. Powinno to być potwierdzone atestem wystawionym przez Instytut Mechaniki Precyzyjnej. Oprócz zamka centralnego można zamówić zamki dodatkowe, tak zwane pomocnicze (na przykład takie, które otwiera się od wewnątrz za pomocą zasuwki lub gałki). Zniżki w ubezpieczeniu Warto uzbroić dom w drzwi antywłamaniowe, bo liczy się każde zabezpieczenie, a im jest ich więcej, tym lepiej. Jednak trzeba pamiętać, że ich montaż ma sens tylko w takich budynkach, których ściany mają wytrzymałość nie mniejszą niż wytrzymałość drzwi. Na pierwszy rzut oka nie widać różnicy w budowie drzwi antywłamaniowych i zwykłych wejściowych. Wyróżnikiem jest tabliczka znamionowa umieszczana w sąsiedztwie zawiasów. Zawiera ona potwierdzenie, że drzwi mają Certyfikat Instytutu Mechaniki Precyzyjnej. Drzwi bez takiej tabliczki na pewno nie spełniają wymogów klasy C. Na wszystkie drzwi mające certyfikat odporności antywłamaniowej C firmy ubezpieczeniowe proponują zniżkę w składce. Może ona wynosić 10-20%. Niektóre firmy mają podpisane indywidualne umowy z różnymi ubezpieczycielami, w których zapisana jest wysokość ulgi dla danego typu drzwi. Warto uzbroić dom w drzwi antywłamaniowe, bo liczy się każde zabezpieczenie, a im jest ich więcej, tym lepiej. Jednak trzeba pamiętać, że ich montaż ma sens tylko w takich budynkach, których ściany mają wytrzymałość nie mniejszą niż wytrzymałość drzwi. Na pierwszy rzut oka nie widać różnicy w budowie drzwi antywłamaniowych i zwykłych wejściowych. Wyróżnikiem jest tabliczka znamionowa umieszczana w sąsiedztwie zawiasów. Zawiera ona potwierdzenie, że drzwi mają Certyfikat Instytutu Mechaniki Precyzyjnej. Drzwi bez takiej tabliczki na pewno nie spełniają wymogów klasy C. Na wszystkie drzwi mające certyfikat odporności antywłamaniowej C firmy ubezpieczeniowe proponują zniżkę w składce. Może ona wynosić 10-20%. Niektóre firmy mają podpisane indywidualne umowy z różnymi ubezpieczycielami, w których zapisana jest wysokość ulgi dla danego typu drzwi. Oczywiście drzwi antywłamaniowe można stosować jako drzwi wejściowe do mieszkań lub jako drzwi zewnętrzne do domów. Drzwi zewnętrzne do domu powinny mieć atesty odporności na warunki atmosferyczne i dobre parametry izolacji termicznej.

Montaż drzwi wejściowych

Drzwi zewnętrzne – podstawowy mebel chroniący przed złodziejami, mają być mocne oraz prawidłowo założone. Aby spełniały swoje funkcje, muszą być dobrej jakości, trzeba i trzeba je umieć dobrze zamontować. Źle osadzone drzwi złodziej bez trudu wyrwie wraz z ościeżnicą, z kolei przez nieuszczelnione – będzie wiało zimne powietrze i przedostawała się wilgoć.

Prawidłowy montaż drzwi wejściowych.

Po przewierceniu, ościeżnicę śrubami do mocowania drzwi przykręcamy do ściany. Śrub nie można zbyt mocno, siłowo dokręcać, (ościeżnica mogłaby się wygiąć). Warto sprawdzić czy długość przekątnych jest równa

Przed wypełnieniem szczeliny pianką montażową, należy całe drzwi dokładnie osłonić folią, a ościeżnicę okleić np. taśmą malarską. Uchronimy w ten sposób drzwi przed zabrudzeniem.

Ościeżnicę należy rozewrzeć drewnianymi listwami, żeby przybierająca na objętości pianka montażowa jej nie powyginała. Przed nałożeniem pianki lepiej założyć i zamknąć skrzydło drzwiowe, co automatycznie  usztywni ościeżnicę.

Kiedy ościeżnica jest już rozparta i właściwie zabezpieczona, wypełniamy pianką montażową szczeliny pomiędzy ościeżnicą a ościeżem. Panka wzmocni mocowanie drzwi i będzie przeciwdziałać ucieczce ciepła z wnętrza domu czy mieszkania

Po utwardzeniu pianki jej nadmiar odcinamy ostrym scyzorykiem.

Od środka, jak i od zewnątrz na uszczelnienie z pianki nakładamy dodatkowo silikon, który zabezpieczy szczelinę przed wnikaniem wody deszczowej z zewnątrz i przenikaniem pary z wnętrza domu w ścianę gdzie znajdują się zamontowane drzwi zewnętrzne.

Silikon rozprowadzamy dokładnie i estetycznie czystą szpachelką.

Montowaliśmy drzwi przed tynkowaniem ścian, mogliśmy więc wypełnioną wcześniej szczelinę pomiędzy ościeżnicą a ościeżem osłonić styropianem następnie zaś otynkować. Do warstwy ocieplenia ułożonego po zewnętrznej stronie ściany możemy dokleić dodatkowe paski styropianu, które zakryją wypełnioną już szczelinę.

Teraz już możemy rozpocząć tynkowanie: najpierw rozprowadza się pacą warstwę zaprawy, w której zatopiona będzie siatka

poźniej nakłada się drugą warstwę zaprawy.

Krawędzie ościeża trzeba wzmocnić narożnikami z blachy stalowej. Jeśli drzwi są montowane w wykończonym domu, wypełnione szczeliny można zakryć listwą maskującą.

Na koniec ściągamy folię, odklejamy taśmę malarską, pozostaje już tylko montaż klamki i zamka. Można pomyśleć o aranżacji drzwi i przestrzeni wokół nich: dodaniu koloru, ram, czy klamki ozdobnej.

Co nam będzie potrzebne: